‘Kan en twee flesjes’ - naar Morandi - acryl op papier - 30 × 40 cm.
Reverse engineering voor kunstenaars: van kopie naar eigen stijl
Wat als het geheim van de meesters niet talent is, maar techniek die je kan ontrafelen?
Inhoud
‘Wit stilleven’ - Naar Morandi - pastelkrijt op papier - 30 × 40 cm.
Meesterlijke technieken ontleed
Iedereen die ooit echt lang voor een meesterwerk heeft gestaan, kent dat gevoel van verwondering. Hoe krijgt iemand het voor elkaar?
Wat je dan ziet, is het eindresultaat van honderden keuzes: in compositie, kleur, licht, penseelvoering.
Reverse engineering betekent niets anders dan die keuzes terug in de tijd volgen, van het afgewerkte doek terug naar de blauwdruk. Want wat als het geheim van de meesters niet talent is, maar techniek die je kunt ontrafelen?
En dat kun je leren, met een vaste aanpak.
Je eigen stijl ontwikkelen door de meesters te bestuderen - Proko - video Engels gesproken - 12:42 min.
Level up your Art by Reverse Engineering ... Art Card Catalog Series with Cory Kerr - Cory Kerr - video Engels gesproken - 18:40 min.
Hoe je je beste kunst creëert (niemand leert dit) - World of Creatives - video Engels gesproken - 8:30 min.
Kies je meester
Het begint allemaal bij het uitkiezen van een kunstenaar. Misschien spreekt een bepaald genre je aan, of een bepaalde periode, of heb je gewoon een favoriet.
Vanaf het moment dat je keuze gemaakt is, ga je graven: in welke tijd leefde deze kunstenaar, welke materialen stonden tot zijn beschikking, waarover ging zijn werk eigenlijk?
Verzamel fotomateriaal, maar ga vooral ook naar een museum als je de kans krijgt, het echte werk voelt zelden hetzelfde als een reproductie. En als je geluk hebt en schetsen kan bekijken, doe je er goed aan die grondig te bestuderen: schetsen verraden vaak meer over de compositie dan het afgewerkte werk zelf.
‘Twee huizen’ - Naar Morandi - pastelkrijt op papier - 30 × 30 cm.
Kijken met een gericht oog
Dan begint het echte werk: kijken, en wel heel gericht.
Je ontdekt patronen in hoe de kunstenaar zijn compositie opbouwt, hoe hij licht en schaduw tegen elkaar uitspeelt, welke texturen hij oproept. Ook stilistische kenmerken worden zichtbaar: die typische penseelstreek of grafische lijn waaraan je de meester herkent.
Het mooiste is om alles wat je ziet meteen te noteren of te schetsen. Dat kan simpelweg in een notitieboek, maar wie er een echt werkboek van maakt, heeft er later jaren plezier van.
Hoe je master studies aanpakt om je tekenvaardigheid radicaal te verbeteren - The Portrait Guru - video Engels gesproken - 6:51 min.
De materialen voelen
Die notities worden pas echt waardevol als je ook gaat dóén.
Experimenteer met dezelfde verf en materialen als de meester en observeer hoe ze zich gedragen. Probeer zijn kleuren na te bootsen en schrijf op welke tinten je mengde want je geheugen, zo betrouwbaar het ook lijkt, liegt op dat gebied steevast.
‘Onvoltooid landschap’ - Naar Morandi - acryl op papier - 30 × 40 cm.
De ultieme test: de kopie
Door een werk zo precies mogelijk na te maken, dwing je jezelf om stap voor stap langs alle beslissingen van de kunstenaar te lopen.
Het is soms koppig, saaie arbeid, maar er is geen betere manier om een techniek van binnenuit te begrijpen.
Zodra je de basis eenmaal beheerst, kun je gaan spelen: een ander kleurenpalet, een grotere penseel, andere ondergrond. Zo ontdek je hoe de techniek zich gedraagt onder nieuwe omstandigheden, en waar haar grenzen liggen.
Wat neem je mee?
Daarna volgt het moment van de waarheid: wat neem je mee? Niet alles wat de meester deed, zal aansluiten bij wie jij bent als maker.
Evalueer eerlijk welke aspecten je eigen stijl versterken en welke gewoon van hem zijn. Werk je bijvoorbeeld met acryl terwijl het origineel in olieverf is gemaakt, vertaal dan het textuurgevoel naar jouw materiaal in plaats van het te forceren. Hou een logboek bij van je experimenten, je zult verbaasd zijn hoe snel je vergeet wat wél en wat níét werkte.
En ten slotte: pas net dat ene ding toe dat je hebt geleerd, in je eigen werk. Een compositorische greep, een kleurharmonie, een manier van gebruiken van het penseel.
Hoe je ECHT een masteropleiding kunt volgen - Artwod - video Engels gesproken - 13:50 min.
Eerlijk naar de meester toe
Eén ding blijft daarbij altijd belangrijk: stilstaan bij ethiek en eerlijkheid. Als je inspiratie put uit een specifiek werk, noem de kunstenaar die je vooruit hielp.
En onthoud dat reverse engineering je een techniek geeft, geen ideeën. Vermijd het kopiëren van iemands concept of unieke compositie. De techniek van de meester is er om in jouw eigen handschrift te verdwijnen. Juist dát is het mooiste bewijs dat je hem goed bestudeerd hebt.
***
Lees ook
Meer dan Kopiëren
Naschilderen als Leerproces en InspiratiebronCuriosità: de stille motor achter elke lijn
Nieuwsgierigheid als kompas in je creatieve proces
Verken in deze blog
Andere Denkwerelden
Benieuwd naar de diepere lagen van kunst en creativiteit? Deze pagina biedt een verzameling inspirerende artikelen die verder gaan dan de praktijk. Ontdek reflecties, filosofieën en nieuwe inzichten die je kijk op kunst verruimen en je creatieve denken prikkelen.
