Schilderen in de geest van Hundertwasser
Een 7-daags experiment
Hieronder vind je een weekprogramma dat de oefeningen uit het hoofdartikel uitbreidt en verdiept:
De rechte lijn Is goddeloos
Schilderen en loslaten met Hundertwasser
Elke dag bestaat uit een korte opdracht (15–30 minuten) en een reflectievraag. Het doel is niet om een meesterwerk te maken, het doel is om in zeven dagen een gewoonte te bouwen of te ervaren: het loslaten van controle.
Inhoud
Dag 1: de onblusbare vlek
Vandaag begin je zonder begin.
Pak een vel papier en vloeibare waterverf. Niet denken. Doop je kwast in de eerste kleur die je ziet en laat de verf op het papier vallen, druppelen, vloeien, vegen. Beweeg het papier als de verf loopt. Kantel het. Draai het. Laat de zwaartekracht meewerken.
Voeg een tweede kleur toe waar de eerste stopt. Kijk hoe ze samenkomen. Meng niet met je kwast, laat het water het werk doen.
Tijd: 15 minuten
Reflectie: Wat was het moeilijkste: beginnen zonder plan, of stoppen zonder resultaat?
Dag 2: de levende lijn
Vandaag teken je alleen lijnen. Maar geen rechte.
Neem bijvoorbeeld een fineliner of waskrijt. Begin ergens op het papier en teken één doorlopende, golvende lijn zonder je pen op te tillen. Laat hem het hele papier vullen: heen en weer, op en neer, in spiralen en lussen. Wanneer je bij de rand komt, keer je om. Wanneer je in een hoek vastzit, maak dan een bocht.
Voeg een tweede lijn toe die de eerste volgt, kruist of tegenstrijdt. Een derde. Vul het papier met niets dan beweging.
Tijd: 15 minuten
Reflectie: Wanneer werd de lijn "recht"? Hoe voelde dat, als een fout of als een gewoonte?
Dag 3: kleurstimming
Vandaag werk je puur met kleur.
Maak op je papier zes willekeurige vakken, niet netjes, niet rechthoekig. Organische vormen die elkaar raken en overlappen, als plassen op straat.
Kies nu zes kleuren. Elke kleur krijgt een eigen plek. Maar: je mag niet nadenken over welke kleur waar. Gooi een dobbelsteen, trek kaartjes, of sluit je ogen en wijs. De kleur kiest de plek, niet jij.
Kijk naar het resultaat. Welke combinaties verrassen je? Welke botsen? Welke smelten samen?
Tijd: 20 minuten
Reflectie: Welke kleurcombinatie had je nooit gekozen? Wat zie je erin?
Dag 4: natuurdialoog
Vandaag gaat de natuur meepraten.
Ga naar buiten. Verzamel vijf natuurlijke objecten die je tegenkomt: een blad, een steen, een bloemblaadje, een takje, mos.
Terug binnen: gebruik elk object op een andere manier in je werk. Een blad als stempel. Een steen om verf aan te brengen. Een takje om krassen te maken. Mos als collage-element. Een bloemblaadje dat je rechtstreeks op het papier plakt met een laagje verf erover.
Laat de natuur niet onzichtbaar zijn. Elk object moet sporen achterlaten: een afdruk, een textuur, een kleur.
Tijd: 25 minuten
Reflectie: Welk natuurobject was het meest verrassend in wat het achterliet?
Dag 5: het verborgen beeld
Vandaag schilder je iets weg om iets anders te laten zien.
Begin met een spontane, abstracte achtergrond (zoals dag 1). Vlekken, kleuren, niets herkenbaars.
Kijk er naar. Wat zie je? Een gezicht? Een dier? Een landschap? Laat het uit de chaos naar boven komen, niet door het te tekenen, maar door alles eromheen te bedekken. Verf over wat niet bij het beeld hoort. Laat alleen datgene staan wat eruit springt.
Dit is het omgekeerde van wat je normaal doet: in plaats van het beeld op te bouwen, leg je het vrij.
Tijd: 30 minuten
Reflectie: Hoe wist je wat mocht blijven? Was dat een keuze of een gevoel?
Dag 6: gevonden grond
Vandaag werk je niet op wit papier.
Zoek drie verschillende 'gevonden' ondergronden: een stuk karton, een pagina uit een oud boek of krant, een stuk textiel, een hout plankje, de binnenkant van een envelop.
Maak op elk oppervlak een klein werk: een miniatuur in de stijl van Hundertwasser. Organische vormen, felle kleuren. Kijk hoe het materiaal reageert: zuigt het de verf op? Vloeit het anders dan op papier? Wordt de kleur matter of juist feller?
Laat het verschil zien. Niet ondanks het materiaal, dankzij het materiaal.
Tijd: 30 minuten
Reflectie: Welke ondergrond veranderde je werkwijze het meest? Hoe?
Dag 7: alles samen
Vandaag breng je alles samen.
Pak een groot vel (A3 of groter). Je gaat één werk maken waarin je alles toepast wat je deze week hebt ontdekt:
De spontane vlek (dag 1) als begin
De levende lijn (dag 2) als structuur
De instinctieve kleur (dag 3) als sfeer
Natuurlijke elementen (dag 4) als materiaal
Het verborgen beeld (dag 5) als methode
De gevonden grond (dag 6) als ondergrond (of: werk op gevonden materiaal als je durft)
Begin zonder plan. Laat het werk groeien. Neem de tijd, minstens een half uur, maar langer mag.
Wanneer je klaar bent, leg het dan weg. Kijk er morgen opnieuw naar. Pas dan beslis je of het af is.
Tijd: 30–60 minuten
Reflectie: Wat is het verschil tussen het werk van vandaag en dat van dag 1? Niet in kwaliteit maar in vrijheid?
Na de zeven dagen
Je hebt nu een week lang elke dag een klein stukje controle losgelaten. Misschien voelt dat nog steeds onwennig. Misschien ben je gaan genieten van de chaos. Allebei is goed.
Leg al je werken naast elkaar. Kijk ernaar als een reeks, niet als losse stukken. Wat zie je veranderen? Niet in de techniek, in de houding.
Dat is wat Hundertwasser ons leert. Niet hoe we moeten schilderen. Maar hoe we moeten loslaten.
En dat is, misschien, de meest creatieve daad die er bestaat.
Praktische tips voor het experiment
Geen oordeel: Dit is experiment, geen expositie. Niemand hoeft het te zien.
Vaste tijd: Plan elke dag een vast moment in. Bij voorbeeld 's ochtends na je koffie, of vlak na de middag.
Klein houden: Werk op A5 of A4. Klein is makkelijker, sneller, en verwijdert de druk om iets 'groots' te maken.
Lees het volledige artikel bij dit experiment
De rechte lijn Is goddeloos
Schilderen en loslaten met Hundertwasser
Meer experimenten
Durf je creatieve grenzen te verleggen
In deze rubriek vind je speelse, verrassende en soms een tikje eigenzinnige experimenten om nieuwe technieken, materialen en benaderingen uit te proberen. Perfect voor wie wil ontdekken, falen, spelen én groeien, stap voor stap, met plezier.