Littekens die fonkelen
Kintsugi: gouden naden voor je 'mislukte' werkjes
Mislukte tekeningen in de la? Scheur ze niet weg, laat de barsten fonkelen. Ontdek hoe de Japanse kintsugi-filosofie je oude werkjes in goud hersmeedt.
Inhoud
Het verhaal van de shogun
Volgens een bekend verhaal zou de Japanse shogun Ashikaga Yoshimasa ooit zijn favoriete theekom laten vallen. Hij stuurde de scherven naar China om te laten herstellen, maar kreeg het object terug met lelijke metalen nietjes die de barsten bijeenhielden. Teleurgesteld lieten Japanse ambachtslieden iets beters bedenken: ze herstelden de kom met lak, vermengd met goudpoeder. En zo zou kintsugi zijn ontstaan.
Let wel: dit is een overlevering, geen vaststaande historische gebeurtenis. Maar zoals dat met goede verhalen gaat, het klopt misschien niet letterlijk, het klopt wel gevoelsmatig.
Want dat is precies de kern van kintsugi, letterlijk 'gouden verbinding': niet de breuk verbergen, maar er juist iets moois van maken. De barsten worden met goud geaccentueerd, en het voorwerp is na de reparatie niet minder waard, het vertelt vanaf dan een verhaal.
Wat betekent kintsugi? Japanse filosofie, mottainai en de schoonheid van imperfectie - Dans Le Gris - video Engels gesproken - 8:30 min.
Kintsugi - The Japanese Art of Repairing Broken Ceramics - Japanese Food Craftsman - video Japans gesproken (Duitse en Deense ondertiteling) - 11:08 min.
Wabi-sabi: schoonheid in de onvolmaaktheid
Achter kintsugi zit de Japanse zen-filosofie van wabi-sabi: schoonheid vinden in wat onvolmaakt, vergankelijk en gebruikt is. Een gerepareerde kom hoeft niet te doen alsof hij nieuw is. Integendeel: de gouden lijnen zijn de littekens die de geschiedenis van het object tonen.
Je hoort het vaak als levensles: onze wonden en tegenslagen maken ons niet minder waard, maar juist uniek. Voor wie schildert of tekent, zit er nog een extra laag in: wegooien is niet de enige optie. Herstellen kan ook door mooier te maken.
KINTSUGI : The Japanese Philosophy of Loving Imperfection - mono Japan - video Engels gesproken - 11:40 min.
Kintsugi Afl. 1 | De oude Japanse praktijk die je zal helen - Candice Kumai - video Engels gesproken - 21:58 min.
Van keramiek naar papier: kintsugi in je eigen werk
Nu het interessante deel. Want hoe vertaal je dit naar schilderen en tekenen?
We kennen het allemaal: die la met schilderijtjes die ‘nergens op lijken’, of die nét dat ene beetje 'oemf' missen. Niet slecht genoeg om weg te gooien, niet goed genoeg om trots op te zijn.. Precies deze werkjes zijn kandidaat voor kintsugi op papier (of op canvas).
Klassieke aanpak: scheuren en herstellen
Neem een oude tekening of schilderij dat je niet meer bevalt, en scheur het bewust in stukken. Niet netjes knippen maar scheuren, zodat de randen ruw blijven en hun eigen vorm meekrijgen.
Kleef de stukken daarna weer samen op een blad of canvas, maar niet perfect passend: laat kleine openingen vallen tussen de delen, of verplaats ze een beetje ten opzichte van elkaar.
Die open naden "herstel" je vervolgens met metallic inkt, gouden acrylverf of glitterlijm zodanig dat de gouden verbindingen duidelijk zichtbaar blijven. Ze horen op te vallen: dit zijn geen stoplapjes, dit is goud.
Acryl op papier - 20 × 20 cm.
Meerdere werken samenvoegen
Wie doorzet, kan het verder doorvoeren: neem stukken van verschillende ‘mislukte’ werken en combineer ze tot één nieuw werk. De gouden naden verbinden dan niet alleen de scherven, maar hele periodes van je artistieke ontwikkeling. Wat ooit tien teleurstellingen waren, wordt één verhaal over hoe je groeide.
Kleur boven goud
En wie zegt dat goud de enige optie is? Laat de naden lopen in een contrasterende kleur: felroze langs een zachtblauw landschap, neongroen door een pastellente. De filosofie blijft dezelfde, maar het kleurpalet wordt je eigen palet.
Acryl op papier - 20 × 20 cm.
Nuttige toepassingen
De fragmenten kunnen ook functioneler ingezet worden: verwerk ze tot mapjes waarin je tekeningen bewaart, of beplak er doosjes mee. Voeg er kleine voorwerpjes aan toe: knopen, draadjes, gedroogde blaadjes. Maar houd de vuistregel hoog: de sporen blijven zichtbaar en opvallend. Dichtsmijten is overschilderen, en dat is nu net wat kintsugi níet is.
Hoe je kartonnen boekjes kunt hergebruiken als kunstjournals - Ceri Griffiths - video Engels gesproken - 25:45 min.
Tot slot: één gouden naad
Begin klein. Graai drie mislukte werkjes uit je la, scheur er één in stukken, en geef het één gouden naad terug. Reflecteer onder het werken even op wat er misging toen je het maakte en op het feit dat dat "misgaan" vandaag precies is wat dit nieuwe werk mogelijk maakt.
Zo wordt elk litteken een gouden lijn.
***
Lees ook
Goud en Metallics in Kunst - in deze blog
Een Glanzende Nieuwe Dimensie voor je KunstwerkenKintsugi: De Kunst van het Repareren - Japan vibe
Kintsugi: the Japanese art of golden repair - Millennium Gallery
Kintsugi: zo worden jouw emotionele breuken een bron van kracht - Holistik
Verken in deze blog
Alles over Creativiteit
Ontdek op deze pagina inspirerende artikelen boordevol tips en inzichten om je creativiteit te stimuleren en je unieke expressie te laten groeien.
