Morandi en de stilte tussen de vormen
Geïnspireerd door Morandi - pastel krijt - 30 × 40 cm.
Schilderen als aandachtsoefening
Niet alles in een schilderij gebeurt op het doek.
Soms zit de essentie juist in wat ertussen ligt. In de ruimte tussen vormen, in de stilte tussen twee penseelstreken.
Het werk van Giorgio Morandi maakt die stilte zichtbaar en nodigt uit om schilderen te ervaren als een oefening in aandacht, eenvoud en vertraging.
Inhoud
Waarom Morandi zo goed past bij mindful schilderen
Morandi schilderde zijn hele leven lang vrijwel dezelfde onderwerpen. Flessen, potjes, vazen, dozen. Geen opvallende kleuren, geen grote contrasten. En toch blijft zijn werk boeien.
Hij haalde alles weg wat afleidde. Etiketten, glans, details die te luid werden. Wat overbleef waren vorm, volume en onderlinge verhoudingen. Dat maakt zijn schilderijen stil, maar nooit leeg.
Voor mindful schilderen is dat een perfecte uitgangspositie. Je hoeft niets te verzinnen. Je hoeft nergens naartoe. Je mag gewoon kijken en schilderen wat er is.
Giorgio Morandi | Poetic Tranquility - Il Libro Magazine - video Engels gesproken - 4:00 min.
Geïnspireerd door Morandi - acryl op papier - 30 × 40 cm.
Verstilling begint bij eenvoud
Wat mij telkens weer opvalt aan Morandi, is hoe consequent hij koos voor beperking. Een klein aantal objecten. Een zacht kleurenpalet. Geen visuele drukte.
Als je mindful wilt schilderen, helpt het enorm om:
het onderwerp eenvoudig te houden
afleiding bewust te verminderen
jezelf geen ingewikkelde opdracht te geven
Hoe minder keuzes je hoeft te maken, hoe meer ruimte er komt voor aandacht.
Giorgio Morandi, The Innerpeace of Color | ARTIST BIOGRAPHY - 4K Art Gallery - video Engels gesproken - 3:34 min.
Giorgio Morandi en Nederland - 17 juni t/m 24 september 2023 in Museum Belvédère - Museum Belvédère - video Nederlands gesproken - 15:56 min.
Geïnspireerd door Morandi - pastel krijt - 30 × 40 cm.
Klein werken, groot effect
Morandi werkte meestal op kleine formaten.
Dat is geen detail, maar een bewuste keuze. Kleine schilderijen vragen om nabijheid. Je kunt er niet in verdwijnen, je blijft erbij.
Probeer zelf eens:
een klein vel papier of doek te nemen
één eenvoudig object te kiezen
niet meteen te beginnen, maar eerst te kijken
Ik merk dat alleen dit al mijn tempo verandert. Alsof mijn hand automatisch rustiger wordt.
Penseelstreken die mogen blijven
Morandi verstopte zijn penseelstreken niet. Ze zijn zichtbaar en maken deel uit van het schilderij. Dat voelt bevrijdend.
Bij mindful schilderen hoeft een streek niet perfect te zijn. Ze mag gewoon bestaan. Elke streek laat zien dat je er was, op dat moment.
Dat vraagt wat moed, maar het haalt ook veel druk weg.
The ‘Silent Perfection’ of Artist Giorgio Morandi | Christie's - video Engels gesproken - 3:30 min.
Geïnspireerd door Morandi - acryl op papier - 30 × 40 cm.
Landschappen als oefening in aandacht
Naast stillevens schilderde Morandi ook landschappen, vaak rond Bologna en het dorpje Grizzana. Geen dramatische vergezichten, maar rustige observaties.
Die landschappen laten zien dat mindful schilderen niet afhankelijk is van het onderwerp. Ook een eenvoudig uitzicht kan genoeg zijn, zolang je de tijd neemt om echt te kijken.
Het gaat niet om wat je ziet, maar om hoe je kijkt.
Giorgio Morandi - inesvigo - video - 5:26 min.
La polvere di Morandi - Documentario - Teaser - Imago Orbis - Cinema e Audiovisivi - video Italiaans gesproken - 3:27 min.
Aquarel en loslaten
Morandi gebruikte aquarel om te experimenteren met compositie en kleur. Het medium past perfect bij een mindful benadering.
Aquarel dwingt je om los te laten. Je kunt niet eindeloos corrigeren. Wat gebeurt, gebeurt.
Zijn zachte tinten zoals beige, grijs, taupe en zachtblauw versterken dat gevoel van rust. Geen harde statements, maar stille aanwezigheid.
Geïnspireerd door Morandi - acryl op papier - 30 × 40 cm.
Praktische oefeningen om zelf te beginnen
Oefening 1: het Morandi-stilleven
Zet twee of drie eenvoudige objecten bij elkaar. Denk aan een potje, een fles of een doosje. Werk klein en gebruik een beperkt kleurenpalet. Kijk eerst een paar minuten zonder te schilderen.
Still life with bottles – How to Paint like Giorgio Morandi - Imperfect Paintings - video Engels gesproken - 12:20 min.
Oefening 2: schilderen zonder haast
Zet een timer op twintig minuten. Spreek met jezelf af dat je niet corrigeert. Elke penseelstreek blijft staan. Focus op tempo, niet op resultaat.
Oefening 3: mindful aquarel
Maak een eenvoudige aquarelstudie van één object of een rustig landschap. Werk nat-in-nat en laat de verf zijn gang gaan. Observeer wat er gebeurt zonder in te grijpen.
Tot slot: neem de rust mee
Morandi laat zien dat schilderen geen wedstrijd hoeft te zijn. Je hoeft niets te bewijzen. Je mag vertragen, herhalen en vereenvoudigen.
Als je merkt dat schilderen soms meer spanning dan plezier geeft, nodig ik je uit om het eens anders te proberen. Minder doen. Beter kijken. En schilderen als aandachtsoefening.
Wil je hiermee verder aan de slag? Verken dan ook mijn andere artikelen over verstilling, kijken en creatief proces op Creatief tekenen en schilderen. Je vindt er praktische oefeningen, inspiratie en ideeën om met meer rust en plezier te blijven maken.
En vooral: neem de tijd. Je schilderij loopt niet weg 🙂.
***
Lees ook
Wit: de kracht van bijna niets
Soms gebeurt er pas iets als je besluit minder te doen.Giorgio Morandi in Bozar - Tot de essentie teruggebrachte stillevens
9 Things to Know About Giorgio Morandi, the Master of Still Life
Giorgio Morandi, The Essence of the Landscape
Verken deze blog
Inspirerende kunstenaars
Laat je inspireren door kunstenaars uit alle hoeken van de kunstwereld en ontdek nieuwe ideeën voor je eigen creatieve proces.
